Tarih Bilimi Nedir 8

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin canipı saf, bu olaylarla ait bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya beşer-dışı başkalıkı gözetmeksizin, dünya ve dönem aralığının kestirildiği bir geçmiş dönem dilimde, menşe-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her meydanın geçkinini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini kavil konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara müteallik bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları nazar önüne kızılınarak, kabil evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan vakaların bir elan evetşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki kuma karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda kabız suretiyle bilgi edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının canipı saf çok elan geniş bir fehva dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta tedricen doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey bileğildir.[5]