Tarih Bilimi Nedir 7

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yüzı esna, bu olaylarla müteallik bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut insanoğlu-dışı ayrımı gözetmeksizin, görev ve dem aralığının kestirildiği bir geçmiş dem dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzın esbakini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki söylenti konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara ilişikli bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları bölüm önüne alınarak, olası olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan vakaların bir daha yaşanabilmesi üzere bir mümkünlık olmadığından doğa bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki eş zıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sav ittihaz suretiyle marifet edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yüzı esna çok daha geniş bir mazmun derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta derece derece doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]