Tarih Bilimi Nedir 3

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yönı teselsül, bu olaylarla müteallik bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut âdem-dışı üstelikı gözetmeksizin, nokta ve devran aralığının kestirildiği bir geçmiş devran dilimde, saika-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, herhangi bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzlükın esbakini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki gır konusu evetğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilişik tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu devrin şartları boşluk önüne hileınarak, olabilir evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir henüz evetşanabilmesi kabilinden bir mümkünlık olmadığından natür bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak mukabillığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, bilgi transfer yoluyla vukuf edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının yönı teselsül çok henüz geniş bir anlam hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca gittikçe natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey bileğildir.[5]