Tarih Bilimi Nedir 12

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin cihetı keşik, bu olaylarla ilişkin bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya isim-dışı farkı gözetmeksizin, vaziyet ve devran aralığının kestirildiği bir geçmiş devran dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her alanın esbakini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki kavlükarar konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara bağlı tüm bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları görüş önüne hileınarak, mümkün olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir daha yaşanabilmesi gibi bir olasılık olmadığından huy bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki kuma muhaliflığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, bilgi ittihaz vasıtasıyla bilgelik edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının cihetı keşik çok daha geniş bir medlul içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca gitgide huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey bileğildir.[5]